Powstanie Imperium Rzymskiego

1. Pojęcia:

• legion
• manipuł
• centuria
• triumf
• namiestnik
• ekwici
• prowincja

2. Podbój Italii:

• pokonanie króla Pyrrusa w bitwie pod Benewentem 275 pne
• zakończenie podboju Italii: 264 pne

3. Wojny punickie:

• I wojna punicka 264-241 pne, zwycięstwo Rzymu, Kartagina traci Sycylię, Rzym wkrótce zajął też Sardynię i Korsykę
• II wojna punicka 218-201 pne,
• syn Hamilkara Barkasa, wódz kartagiński Hannibal zaatakował sprzymierzony z Rzymem Sagunt, co rozpoczęło wojnę
• Hannibal dokonał inwazji na Italię przechodząc przez Alpy
• zwycięstwo Hannibala w bitwie nad Jeziorem Trazymeńskim 217 pne
• miażdżące zwycięstwo Hannibala w bitwie pod Kannami 216 pne
• Rzym przeniósł wojnę do Hiszpanii, a potem do Afryki, co zmusiło Hannibala do powrotu do ojczyzny
• bitwa pod Zamą 202 pne, Publiusz Korneliusz Scypion pokonał Hannibala
• koniec wojny: Kartagina traci Hiszpanię i burzy swoje mury obronne
• III wojna punicka 149-146 pne, Rzymianie zdobywają i burzą Kartaginę

4. Podbój Macedonii po pokonaniu Macedończyków w bitwie pod Kynoskefalaj w 197 pne i ostatecznym złamaniu oporu przez Lucjusza Emiliusza Paulusa w 168 pne. W 146 pne Rzymianie podporządkowali sobie też Grecję.

5. Złamanie potęgi państwa Seleucydów po bitwie pod Magnezją w 190 pne

Republika rzymska

1. Pojęcia:

• Republika
• Konsul
• Pretor
• Edyl
• Kwestor
• Cenzor
• Trybun ludowy
• Prawo XII tablic
• Dyktator
• Fasces
• Komicja
• Liktor
• Nobilitas

2. Macie znać zależności poszczególnych organów władzy Republiki, które macie wyjaśnione na wykresie w podręczniku. Poza tym, ważne jest byście rozumieli w jaki sposób nobilitas dominowała w tym państwie (system głosowania w komicjach centurialnych, zdominowanie senatu przez patrycjuszy). 

3. Postać do zapamiętania: Cyncynat. 

Etruskowie i początki Rzymu

1. Pojęcia:

• senat
• patrycjusze
• plebejusze
• patronat

2. Geografia polityczna Italii:

• na południu Wielka Grecja: wiele poleis, które były efektem Wielkiej Kolonizacji (przykładowe kolonie: Syrakuzy, Tarent)
• w centrum żyły plemiona Italików, najsilniejsze z nich to Samnici (górale, którzy mocno wpłynęli na organizację wojskową legionów)
• w centrum było też zamieszkane przez Latynów Lacjum (to tu leżał Rzym)
• na północ od Lacjum Etruskowie, potężny i wpływowy naród, który początkowo podporządkował sobie Rzym (aż do upadku monarchii w 509/508 pne)
• skrajna północ Italii zamieszkana była przez Galów (Celtów)

3. Założenie Rzymu: 753 pne.